iyot nedir, iyot kaynakları nelerdir?
İyot, insan vücudunda çok az miktarda bulunan bir elementtir fakat bu miktar yaşam için çok önemlidir. Vücutta depolanmaz ve düzenli olarak alınmalıdır. Vücuda yetersiz iyot alınması bir çok hastalığa neden olmaktadır. Bunlara genel olarak "İyot Yetersizliği Hastalıkları" adı verilmektedir.

İyot yetersizliği hastalıkları özellikle toprağında iyot yetersizliği olan bölgelerde daha sık görülmektedir. İyot bileşikleri suda kolay çözündüklerinden yağmurlarla karadan denize taşınmıştır. Bundan dolayı iyodun kaynağının deniz olduğu ve bu nedenle denizden uzakta yaşayanlarda bu hastalığın oluştuğu söylenir. Ancak iyot eksikliği toprak şartları ve yağmurlardan ileri gelmektedir.

iyot neden önemlidir?
İyot, tiroid bezinden salgılanan ve vücudun farklı bölümlerinde birçok kimyasal işlemi kontrol eden, gelişme, beyin fonksiyonları, sinir sistemi, vücut ısı ve enerjisinin devamı için temel olan hormonların yapımında gerekli bir elementtir.

İyot yetersizliği insanların düşünme, karar verme yeteneklerini olumsuz yönde etkilemektedir. Böylece insanın ve toplumun sosyal gelişimi engellenmektedir. İyot yetersizliği probleminin önlenmesi ülkenin gelişimi açısından büyük önem taşımaktadır.

iyot yetersizliği
Bebek ve çocuklarda: Büyüme geriliği, zeka geriliği, cücelik
Gebelerde: Düşük ve ölü doğum yapma
Her yaşta: Guatr

dünyada iyot yetersizliği
İyot yetersizliği, dünyada 130 ülkede önemli halk sağlık sorunu olarak tanımlanmıştır. Yaklaşık olarak dünya nüfusunun %29'u iyot yetersizliğinin olduğu riskli bölgelerde yaşamaktadır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 740 milyon insanın guatrdan, dünya nüfusunun
%54'nün ise iyot yetersizliği hastalıklarından etkilendiği belirlenmiştir.

Yapılan tahminlere göre, her yıl doğan yaklaşık 40 milyon çocuk, annelerinin diyetinde yeterince iyot bulunmaması yüzünden farklı ölçülerde zihinsel gerilik riskiyle karşı karşıyadır.

iyot yetersizliğinden kaynaklanan
hastalıkların önlenmesi
İyot yetersizliğinin olduğu bölgelerde alınacak başlıca önlem, kişilerin günlük iyot alımlarını arttırmaktır. Bunu sağlamak için yapılan uygulamalar sık yenen besinlerin iyotla zenginleştirilmesine dayanmaktadır. Dünyada en sık kullanılan yöntem tuzun iyotlanmasıdır. Dünyanın birçok ülkesinde insanların günlük iyot alımlarını arttırmak amacı ile iyotlu tuz kullanımlarının sağlanması çabaları başarılı sonuç vermiş ve son yıllarda birçok ülkede bu yönde özel çalışmalar başlatılmıştır.

Ülkemizde de bir halk sağlığı sorunu olan bu hastalıkların önlenmesi amacına yönelik olarak, Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ve Unicef'in işbirliğinde 1994 yılında, "İyot Yetersizliği Hastalıklarının Önlenmesi ve Tuzun İyotlanması Programı" başlatılmıştır. 9 Temmuz 1998 tarih ve 23397 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Türk Gıda Kodeksi Yemeklik Tuz Tebliği ile, sofra tuzlarına potasyumiyodür veya potasyumiyodat katılması zorunlu hale getirilmiştir.